: زرشك قاينات

در زبان فارسي بنام ورزاج يا ورزك هم گفته میشود و نام علمي آن( ber beris vulgavis)می باشد.

مشخصات: زرشك درخچه است خاردار كه بعضاً بصورت وحشي اما دانه دار در دامنه كوه هاي البرز وساير نقاط كشور ديده شده است اما زرشك كاشته شده قائنات كه بنام ياقوت سرخ مشهور مي باشد از نوع بي دانه بوده كه ارتفاع بوته آن 1.5و گاهي به 2 متر مي رسد برگهاي آن بيضي شكل دانه دار است كه اين برگها به صورت دسته اي در كنار تيغه هامي رويند ، گلهاي زرد رنگ زيباي آن شامل

6 كاسبرگ ، 6 گلبرگ و 6 پرچم است كه در ارديبهشت و خرداد ظاهر مي شود و چشم هر رهگذري را خيره ميكند. مادگي آن يك پرچم كه به يك خامه كوتاه منتهي مي شود وميوه آن سته شلمي شكل و قرمز رنگ بطول 7 تا 10 و به عرض 3.ميلي متر است محصول آن بروي شاخه هاي يكساله و بار آوري آن بصورت يكسالدر ميان است. اين گياه مقاوم به شوري و كم آبي مي باشد كه با آب و بافت خاك جنوب خراسان سازگاري خوبي دارد.

تركيب شيميايي: برگ ، چوب ، پوست اين گياه داراي بربرين است كه بسيار سمي مي باشد. مقدار اين آلكا لو ئيد در پوست گياه 7/1 ولي در چوب و برگ آن كمتر است. گل زرشك داراي آلكالوئيد ديگري بنام اوكسياكانتين و نوعي اسانس به مقدار بسيار جزئي است. در جوانه و ريشه زرشك به علاوه نوعي قند ، مواد زريني ، موسيلاژي مواد پكتيكي وجود دارد. در پوست ريشه علاوه بر او كسيا كانتين آلكالوئيد يهاي ديگري بنام

2بربامين پالماتين ، كلوم بامين وژات روزيزين وجود دارد .

طبيعت زرشك سرد و خشك بوده و به علت داشتن بعضي اسيدهاي آلي داراي خاصيت كم كنندگي صفراي خون ، دفع صفرا از كبد بوده و در افرادي كه شدت عطش دارند باعث نقصان آن مي شود وحرارت معده و جگر را كم مي كند. اگر زرشك را با داروهاي گرم مانند دارچين و عسل مخلوط كنند ومصرف نمايند ، براي تقويت جگر و بهبودي مرض استسقاء و سردي احشاء و بهبودي اسهالهايي كه از ضعف كبد و احشاء بوجود مي آيد ، بكار مي رود. آب ميوه زرشك استفراغ را ساكت كرده ومخلوط آن را با داروهاي مناسب براي مداواي زخمهاي امحاء بكار مي برند. اگر افراد كم اشتها ازآن بخورند، اشتهاي آنان را زياد مي كند. افرادي كه سرد مزاجندويا عادت به قولنج ونفح شكم دارند بهتر است ، زرشك را به صورت مفرد مصرف نكنند بلكه با غذاهاي شيرين طعم مانند نبات و عسل. ميل نمايند زرشك را مي توان ميوه طول عمر ناميد، گياها ني كه بوسيله آب زرشك آبياري مي شوند طول عمرشان بيش ازآنهايي است كه باآب تنها آبياري مي شوند. زرشك تب بر بوده و داراي ويتامين ث است. از اين نظر در ازدياد مقاومت بدن در برابر بيماريها به ويژه بيماريهاي عفوني و سرماخوردگي نقش موثر و مفيدي دارد . زرشك خون را تصفيه و ترشح ادرار را تحريك مي كند در نتيجه دفع ادرار.زيادتر مي شود ميوه ترش مزه زرشك درطب سنتي ايران براي رفع خارش و سايرعوارض و همچنين بصورت دم كرده براي خوشبو كردن نفس به كارمي رود . مقدار ويتامين ث موجود در زرشك از ليمو ترش بيشتراست. يكي از مهمترين خواص آن خاصيت انطباق عروق، بخوصوص عروق رحمي است. براي كسانيكه از درد كيسه صفرا رنج مي برند يكي از با ارزش ترين داروها است.

امور زراعي : زرشك را توسط پا جوش ها از اواسط پائيز تا اواخر زمستان در ميان چاله هاي به عمق نيم متر غرس كرده و بلا فاصله آبياري مي نمايند و از سال دوم در پاييز هرس و شاخه هاي خشك و تنه هاي كم بارده بريده مي شود. اين درخت نياز به آب كم داشته و با هر خاكي حتي شور سازگار مي باشد وپايه آنرا تا عمق 30 سانتي متر گود كرده تا ضمن رسيدن هوا به ريشه ، نفوذ بيشتر آب امكان پذير شود زمان برداشت زرشك از اواسط مهر ماه تا پايان آبانماه طول می کشد و

چنانچه در پاييز باران ببارد باعث ميوه زرشك مي شود و اگر باران نبارد برداشت آن دير تر و ميوه شيرين تر مي شود شيوه برداشت آن بصورت سنتي و اغلب با بريدن شاخه كه خشك كردن آنرا سهولت مي دهد انجام مي شود . زرشك مرغوب از نوع پفكي است كه در اين روش زرشك را با سرشاخه موجود قطع مي كنند و در انبارهاي مخصوص و بر روي داربست مي خشكانند و در نوع ديگر با دست برداشت ميشودو در خرمن هاي كه به همين منظور تهيه شده جهت خشكانيدن استفاده مي كنند كه بعضاً .در كيفيت محصول اثر مستقيم دارد.

جايگاه اقتصادي زرشك: قاينات با سطح زير كشت 4000 هكتار باغ زرشك نزديك به %75 توليدو سطح كشت اين محصول را در كشور به ارزش حدود 000/000/750/57 ريال به خود اختصاص داده است . از هر هكتار6 هزار كيلو زرشك تر و از هر 4 كيلو زرشك تر يك كيلو زرشك خشك و تميز بدست مي آيد. هر كيلو زرشك ارزش اقتصادي آن مي تواند برابر با يك بشكه نفت باشد و با توجه به اين موارد و ارزش و اهميت آن در ميان كالاهاي صادراتي غير نفتي حائز اهميت و سزاوار سرمايه گذاري اقتصادي مي باشد .

| تاريخچه | زعفران | زرشك | قلعه كوه | ابوذر | مسجد جامع | ابوالمفاخر | قاين 86| يادگار قديم | درباره ما |

Send mail to ghahraman co with questions or comments about this web site.
Copyright © 2007